Bogata simbolika zoomorfnih ornamenata.

U okviru manifestacije “Muzeji za 10”, u Malom salonu Narodnog muzeja Zrenjanin u četvrtak, 16. maja, sa početkom u 19 časova, biće svečano otvorena izložba pod nazivom “Zoomorfni ornament u tradicionalnoj kulturi Banata – na primeru zbirke Etnološkog odeljenja Narodnog muzeja Zrenjanin”.

Cilj izložbe i pratećeg kataloga je da na osnovu materijala Etnološkog odeljenja NMZ prikaže zoomorfne ornamente i njihovu bogatu simboliku. Bogatstvo zoomorfnih ornamenata možemo da pratimo kroz oblike likovnog izražavanja na predmetima za svečanu i svakodnevnu upotrebu. Na izložbi će biti analizirane i predstavljene kako realne predstave životinja, tako i one stilizovane forme. Analizom zbirke utvrđeno je da je zoomorfni ornament najčešće upotrebljavan na tekstilnom enterijeru, delovima pokućstva, nošnji, a pojavljuje se sporadično i na lulama i pojedinim zanatskim proizvodima. Izložbom se ukazuje i na uzajamnost materijalne i duhovne kulture koja je duboko prožeta u tradicionalnoj kulturi Banata.

S obzirom na zastupljenost predmeta u okviru Etnološke zbirke Narodnog muzeja Zrenjanin, ovim radom obuhvaćena je oblast srednjeg Banata ali i pojedina rumunska mesta iz južnog Banata. Na analiziranim predmetima nisu sve životinje ravnomerno zastupljene ali su za njih vezana mnogobrojna verovanja i običaji. Određene životinje imale su važnu ulogu u magiji, narodnoj medicini, neke su bile bitan činilac pojedinih obrednih praksi. Pojedine životinje nalazile su se na određenim predmetima kako bi simbolično obezbedile plodnost useva, stoke, pa i ljudi. Za neke je čovek mislio da su zle i osvetoljubive, pa je zbog toga izgradio čitav sistem zabrana i ograničenja koja imaju prvenstveno apotropejski karakter.

Na izložbi će se naći predmeti iz zbirke Etnološkog odeljenja NMZ koji na sebi imaju jedan ili više životinjskih motiva. Izložba je upotpunjena i pratećim panoima. Najstariji predmet iz zbirke sa zoomorfnim ornamentom za koji se zna precizna godina izrade je ćilim tkan u Zrenjaninu 1866. godine. Na predmetu su tkačkom tehnikom klečanja izvedena četiri leptira.

Autorka izložbe i pratećeg kataloga je Branka Babić, kustos-etnolog Narodnog muzeja Zrenjanin.